ÇOMÜ Tarih Araştırmaları Kulübü, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren, öğrencilerin akademik vizyonuna katkı sağlamayı amaçlayan ve kampüsün en aktif öğrenci yapılanmalarından biridir.

Zorluklardan Doğan İhtiyaç: Kampüsteki İzolasyonu Kırmak

Geçmiş yıllarda üniversite çatısı altında ÇOMÜ Tarih adıyla benzer bazı adımlar atılmış olsa da bu girişimler; istikrarsızlık, teşkilatsızlık ve istenmeyen müdahaleler nedeniyle kuruluş amaçlarından saparak niteliğini kaybetmiştir. 2020 yılında tüm dünyayı saran COVID-19 salgını dönemi ise kampüs hayatına ve eğitime büyük bir darbe vurarak bu durağanlığı bütünüyle bir kopuşa sürüklemiş; e-eğitim yahut hibrit eğitim olarak nitelendirilen yeni bir döneme geçiş yapılmıştır.

Pandemi sürecine kadar, adeta bir açık hava laboratuvarı olan ve her köşesinden tarih fışkıran Çanakkale’de eğitim alınmasına rağmen öğrencilerin bilgi ve tecrübe aktarımı, iletişim yahut sosyalleşme imkânları son derece kısıtlı kalmıştır. Teknolojinin ilerlemiş olmasına rağmen interaktif ağlar kullanılmıyor ve anlık iletişim için var olan büyük ihtiyaç boşluğu doldurulamıyordu. Ortaya çıkan bazı kontrolsüz oluşumlar ise kişisel veri güvenliğini ihlal etmekten yahut öğrencileri ticari ve felsefi amaçlarına alet etmekten öteye gidememekteydi. Tarih öğrencileri başta olmak üzere bu bilime gönül veren gençlerin sorunlarını dert edinecek, onlara entelektüel bir gelişim alanı ve güvenli bir iletişim ağı (network) sunacak vizyoner bir yapılanmanın eksikliği derinden hissedilmekteydi.

Meşalenin Yakılışı: Gönüllülükten Kurumsallaşmaya

Bu akademik izolasyonu kırmak ve öğrencilerin sesini duyurmak amacıyla ilk olarak “Tarih Bölümü Gönüllü Sınıf Temsilciliği” sistemi bir avuç gönüllü öğrenciyle hayata geçirilmiştir. Öğrenci menfaatlerini gözeten, hızlı ve doğru bilgiye doğru metodolojiyle ulaşmayı hedefleyen bu hareket; Akademik Danışman Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ve Kurucu Başkan Utkan Emre Er’in liderliğinde 8 Kasım 2021 tarihinde resmîleşerek “ÇOMÜ Tarih Topluluğu” adıyla yolculuğuna başlamıştır.

Gelişen dijital dünyaya hızla adapte olan topluluğumuz, ulusal ve uluslararası çaptaki akademik kuruluşların çalışmalarını analiz ederek ÇOMÜ öğrencisine uygun formatlar geliştirmiştir. Tarihin bilhassa akademik ve araştırma safhasına olan hassas yaklaşımı dolayısıyla idari kurullaşmasını tamamlayan yapılanmamız; 18 Ocak 2024 tarihinde Öğrenci Kulüpleri Koordinasyon ve Denetleme Komisyonunun onayıyla kulüp statüsünü de kazanarak yoluna “Tarih Araştırmaları Kulübü” olarak devam etme kararı almıştır.

Geleceğe Taşınan Miras ve Başarılar

Beş yıllık serüvenimiz boyunca teşkilatımız yaklaşık 2.000 üyeye temas etme ve devasa bir akademik ağ kurma başarısı göstermiştir. Konferanslar, paneller, müze ziyaretleri ve saha gezileriyle kampüste kurumsal bir ekol hâline gelen kulübümüz, etkinlik sayısını kısa sürede 80’in üzerine çıkarmıştır. Çanakkale Savaşlarını Araştırma ve Tanıtma Topluluğu (ÇSATT), Bilim Kurgu ve Fantastik Edebiyat Topluluğu (BİKFET) ve ÇOMÜ Turizm Topluluğu ile kurulan güçlü ortaklıklar neticesinde kentin en kalabalık alanlarında kamuoyunu bilgilendiren sergiler açılmış; “Tarih Söyleşileri” ve “Tarih Buluşmaları” ile 1’inci sınıf öğrencilerinden doktora araştırmacılarına kadar uzanan geniş bir yelpazede entelektüel bir tartışma kültürü yeşertilmiştir.

Fiziksel sınırları aşmak amacıyla 29 Aralık 2021 tarihinden itibaren YouTube ve Spotify üzerinden başlatılan “Canlı Tarih” yayınları, Mayıs 2025 yılına gelindiğinde toplamda 32 saati bulan 29 özgün programla 30 bini aşkın görüntülenmeye ulaşarak muazzam bir dijital arşiv sunmuştur. Kağıt israfından kaçınarak baştan beri çevreci ve sürdürülebilir bir yapıyı benimseyen kulübümüzün bu kararlı yürüyüşü, üst üste ÇOMÜ Sürdürülebilirlik Raporu’nda yer almasını sağlamıştır.

2023 Sürdürülebilirlik Raporu kapsamında gerçekleştirdiğimiz faaliyetler, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’ndan (SKA) “Nitelikli Eğitim” ve “Amaçlar için Ortaklıklar” hedeflerine uygun bulunmuştur. Bu köklü istikrar 2024 Sürdürülebilirlik Raporu’nda da devam etmiş; fırsat eşitliğini gözeten çalışmalarımız “Eşitlik ve Erişilebilirlik: Öğrenci Odaklı Uygulamalar (SKA 10)” başlığı altındaki “Akademik Gelişim” kategorisinde, tam on iki farklı etkinliğimiz ise “Nitelikli Eğitim (SKA 4)” başlığı altındaki “Kulüp Faaliyetleri/Etkinlikler” kategorisinde tescillenmiştir.

Akademik ve sosyal faaliyetlerin resmî olarak belgelendirilmesi noktasında ise üniversitemiz bünyesinde Sosyal Transkript sisteminin uygulamaya konulduğu ilk günden itibaren, öğrencilerine en çok transkript girdisi sağlayan kulüplerden olma gururunu üyeleriyle paylaşmaktadır. Tüm bu evrensel vizyon ve kurumsal başarılar, 29’unçu ÇOMÜ Bilim, Kültür ve Spor Şenlikleri’nde layık görüldüğümüz “En Aktif Kulüpler: Akademik ve Mesleki Gelişim” alanı ödülüyle taçlandırılmıştır.

Neden Buradayız? (Temel İlkelerimiz)

• Tecrübe Aktarımı: #BilgiMeşalesi hareketiyle kıdemli ve başarılı öğrenciler, deneyimlerini yeni arkadaşlarına aktararak ne istediğini bilen, bilinçli bir gençliğin yetişmesine öncülük etmektedir.

• Bir Bütünün Parçası Olmak: Bireysel egoların ötesinde, “ben” değil “biz” diyebilmek için buradayız. Kampüsteki her eksiği ortak akılla ve arkadaşlık bağıyla düzeltmeyi hedefliyoruz.

• Kültürel ve Dijital Dinamizm: Yanı başımızdaki tarihi yerinde ve eleştirel bir gözle incelerken yenilenen dijital vizyonumuzla küresel gelişmeleri de yakından takip ediyoruz.

Sarsılmaz Rotalarımız

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün tarih bilinci, kulübümüzün geleceğe yürüyüşündeki en büyük esin kaynağıdır. Büyük Önder’in 1931 yılında ifade ettiği ve Hasan Cemil Çambel tarafından Türk Tarih Kurumu Belleten dergisinde (Cilt: 3, Sayı: 10, 1939, s. 272) aktarılan, “Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat, insanlığı şaşırtacak bir mahiyet alır.” vecizesi, bilimsel dürüstlük ilkemizin temelidir.

Aynı doğrultuda, köklerinden aldığı güçle yarını inşa etme gayretinde olan yeni nesil tarihçiler için Afet İnan’ın Atatürk Hakkında Hâtıralar ve Belgeler (s. 297) adlı eserinde naklettiği, “Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.” hitabı, çalışmalarımızın yegâne motivasyonudur.

ÇOMÜ Tarih Araştırmaları Kulübü, farklı disiplinlerden gelen tüm gönüllü gençlerin ortak iradesi ve akademik vakarıyla, #BilgiMeşalesi’ni gelecek nesillere en parlak hâliyle devretmek için çalışmaya kararlılıkla devam edecektir.